Sunday, November 30, 2008

Đấu giá cổ phần: "Cá lớn" ngại bơi

Theo bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, Phó giám đốc TTGDCK Hà Nội (HASTC), Trưởng ban Đấu giá, đấu thầu HASTC, so với 2 năm trước, hoạt động đấu giá trong năm 2008 quá "èo uột".

Cụ thể, từ đầu năm đến ngày 20/11/2008, HASTC đã tổ chức 11 phiên đấu giá với tổng số lượng chào bán 69.970.279 cổ phần, tổng số lượng trúng giá 22.576.987 cổ phần, tương ứng với tổng giá trị cổ phần trúng giá 480,7 tỷ đồng.

Tổng số tiền thu về chênh lệch so với mệnh giá 253,6 tỷ đồng, so với giá khởi điểm 22,7 tỷ đồng. Trong khi đó, trong năm 2007, HASTC đã tổ chức 53 phiên đấu giá với số lượng chào bán là 331.134.518 cổ phần và tổng giá trị cổ phần bán được là 14.847,72 tỷ đồng.

Cũng dễ hiểu, bởi so với những đợt đấu giá trong năm 2007 có sự tham gia của nhiều DN lớn như VCB, Bảo Việt, PVFC, PVI…, thì năm 2008 (tính đến thời điểm hiện nay) khối lượng cổ phần đấu giá của các đơn vị hầu hết ở mức "lèo tèo". Đơn cử như CTCP CMC chỉ bán 886.039 cổ phần, Công ty Xây dựng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chỉ bán 3.671.500 cổ phần…

Thậm chí, có 4 phiên đấu giá lần 2 với tổng số lượng chào bán là 5.943.239 cổ phần và 11 phiên thỏa thuận bán tiếp số cổ phần chưa phân phối hết trong cuộc đấu giá lần 1. Như vậy, nếu xét về chất lượng nguồn cung thì quả thật rất khó để thu hút được giới đầu tư.

Theo bà Lan, diễn biến của thị trường niêm yết cũng phần nào ảnh hưởng đến hoạt động IPO. Bởi vì DN, nhất là những DN có quy mô vốn lớn hết sức dè dặt và cân nhắc khi chọn thời điểm. Bà Lan nhận định, trong năm 2009, nếu TTCK toàn cầu nói chung và TTCK Việt Nam nói riêng vẫn chưa thực sự hồi phục thì hoạt động IPO cũng khó khởi sắc.

Mặc dù hoạt động đấu giá năm 2008 tại HASTC có sự giảm sút, nhưng theo đánh giá của đại diện HASTC, đây lại là năm có những chuyển biến tích cực trong việc cải thiện cơ chế của hoạt động đấu giá cổ phần.

Việc HASTC được phép chuyển hoạt động đấu giá từ mô hình 1 cấp sang mô hình 2 cấp đã giúp Trung tâm tập trung vào kiểm tra, giám sát hoạt động của các CTCK để đảm bảo tính công khai, minh bạch và hiệu quả của hoạt động đấu giá. Mô hình 2 cấp cũng giúp tăng được số lượng đại lý và địa điểm nhận đăng ký và địa bàn phục vụ nhà đầu tư.

Được biết, HASTC vẫn tiếp tục trình cơ quan cấp trên những nội dung liên quan đến việc sửa đổi chính sách đấu giá. Trong đó có một số vấn đề như phí đấu giá, thời gian nộp tiền mua cổ phần, mức giá khởi điểm của mỗi phiên đấu giá... được NĐT rất quan tâm.

Theo bà Lan, hiện nay, việc xác định mức giá khởi điểm vẫn hết sức tù mù và chủ yếu chỉ dựa vào quyết định (nhiều khi khá cảm tính) của DN. Bà Lan đề xuất, nên chăng có một tổ chức chuyên nghiệp đứng ra định mức giá khởi điểm phù hợp cho DN trên cơ sở phân tích tổng quan năng lực của công ty đó, cũng như có sự so sánh tương quan giữa các DN cùng ngành.

Về mức phí đấu giá, HASTC đang kiến nghị tăng lên tối đa là 150 triệu đồng, tương đương với mức 0,2% - 0,3% tổng giá trị cổ phần bán được. Bên cạnh đó, Trung tâm cũng đề xuất cải thiện vấn đề công bố thông tin của các DN.

Đối với các DN có quy mô vốn lớn trên 500 tỷ đồng thì phải có bản công bố thông tin song ngữ (Việt - Anh), nhằm thu hút NĐT nước ngoài. HASTC cũng kiến nghị tăng tỷ lệ đặt cọc lên từ 20 - 30%/giá khởi điểm để giảm tỷ lệ bỏ cọc của NĐT trúng thầu.

Riêng về tỷ lệ tham gia của NĐT nước ngoài và khối lượng cổ phần mỗi tổ chức, cá nhân được mua tối đa (nếu có), Trung tâm cho rằng, cần quy định cụ thể trong quyết định phê duyệt phương án cổ phần hoá của cơ quan có thẩm quyền.

Bên cạnh đó, HASTC cũng đã kiến nghị về việc rút ngắn thời gian thanh toán tiền trúng giá mua cổ phần xuống còn 10 ngày làm việc, thời hạn kiểm tra đối chiếu của đại lý là 3 ngày và thời gian tổng hợp kết quả thanh toán của Trung tâm là 3 ngày…

HASTC cũng đã hoàn chỉnh hợp đồng khung về bán đấu giá cổ phần, tiến tới ký kết hợp đồng khung với các CTCK thành viên; hợp đồng khung sẽ quy định chặt chẽ về thời gian nộp tiền, phí và trách nhiệm các bên trong hoạt động đấu giá…

Có thể thấy, hoạt động đấu giá thời gian qua chịu tác động tiêu cực từ thị trường niêm yết. Và khi các DN lớn ngại IPO, "hàng hóa" đem ra đấu giá thiếu hấp dẫn thì lại tác động ngược trở lại thị trường niêm yết. Cái vòng luẩn quẩn này chỉ có thể tháo gỡ khi nền kinh tế vĩ mô khởi sắc hơn trong năm 2009.

Danh sách một số DN thực hiện đấu giá cổ phần tại HASTC tính đến tháng 11/2008 (Đơn vị: cổ phần)

(Theo ĐTCK)

No comments:

Post a Comment